بدان هنگام كه به صبح در مىآييد . » يعنى هنگام غروب آفتاب و هنگام طلوع آن . [ 18 ] « وَ لَهُ الْحَمْدُ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ - سپاس او راست در آسمانها و زمين . » او را حمد مىگوييم به سبب آن كه آياتش را در آسمانها و زمين مىنگريم . « وَ عَشِيًّا وَ حِينَ تُظْهِرُونَ - و به هنگام شب و به هنگامى كه به نيمروز مىرسيد . » يعنى وقت نماز عصر و هنگام زوال ، وقت نماز ظهر . اينها وقتهاى نمازهاى پنجگانه است . البته از نماز عشاء نام برده نشده زيرا زمانش به زمان نماز مغرب نزديك است . آرى . هنگامى صبح مىدمد يا آن زمان كه آخرين اشعه خورشيد تپه‌ها و سر كوه‌ها را وداع مىكند و هنگامى كه روز به نيمه مىرسد و به هنگام شامگاه در طبيعت و در روح آدمى تحولى حاصل مىشود / 31 كه نيازمند تسبيح و تقديس خداوند است . براى اين كه انسان به آفريدگار تغييرناپذير خود آرامش گيرد . آفريدگارى كه بر همهء عالم وجود سلطه و احاطه دارد . خضوع و سپاس در آغاز و انجام شب و به هنگام نيمروز نفس را از تعظيم و تقديس طبيعت باز مىدارد . پاره‌اى در برابر خورشيد و ماه سر به سجده فرود مىآورند يا درختان و سنگها را نيايش مىكنند و حال آن كه فقط و فقط بايد در برابر ذات الهى كه آفريدگار آسمانها و زمين است سجده كرد . عارف به هر چه مىنگرد جلوهء جمال حق را مىبيند . از ديدن آن وحدت در اين كثرات دلش به شوق مىآيد و زبان به حمد و ستايش مىگشايد . در اين جا آيات كريمه با بيانى عالى و ايجازى رسا از گستردگى تسبيح و حمد خداوند در لحظه لحظهء زمان و جاى جاى هستى سخن به ميان آورده بى آن كه گويندهء تسبيح و حمد نام برد به صورتى عام فرموده است : فسبحان اللَّه ، و له الحمد ؛ چرا كه همه چيز حمد و تسبيح خدا مىگويد . تسبيح و حمد خداوند مقتضى